Anne Babanın ve Aile Ortamının Çocuğa Etkileri
Anne babanin ve aile ortaminin çocugun ilk dogdugu andan itibaren devam eden süreç içerisinde çocuga etkisi büyük olmaktadir. Anne babanin kisilik yapilari, egitim durumlari, meslekleri, zekâ düzeyleri, bedensel ve ruhsal hastaliklari, psikososyal durumlari, sosyokültürel statüleri, yetisme tarzlari ve kendi anne babalarindan gördükleri muamele, çocuga yaklasim tarzlari, çocuk için ayirdiklari vakit vb. durumlar, çocugu birinci planda etkiler.
Çocugun bu türlü anne baba etkilesiminin yani sira, ailenin sosyoekonomik durumu, ailenin teknolojiden yararlanimi, ev ortaminin yeterliligi, ev ortamindaki huzur ve anlasma durumu, yasanilan sehir, evin bulundugu sosyokültürel çevre, sosyal imkânlar, devletin sundugu imkânlar, okul ve ögretmen durumu, akrabalarin durumu ve konumu, saglik hizmetlerinden yararlanma, iletisim ve medya araçlarinin durumu ve buna benzer sayilmayacak kadar etken ile çocuk etkilesim içerisindedir. Bütün bu etkilesimler ile çocugun psikososyal, sosyokültürel gelisim ve sekillenmesi saglanir.
Olumsuz mesajlarin ve iletisimin ailenin her bireyine, özellikle çocuklara etkisi çok fazladir. Unutulmamali ki yasayan ve gelisen bir psikososyal varlik olan çocuk; konusulan her sözden, her jest ve mimikten, her tavir ve durumdan, iyi veya kötü olarak etkilenecek ve bu etkilenme ile çocugun kimlik, kisilik ve psikososyal yapisi sekillenecektir.
Ideal davranis ve ideal aile ortami çocugun saglikli bedensel ve ruhsal gelismesini saglayacaktir. Aksi takdirde aile fonksiyonelligindeki arizalar çocuklarda ve aile bireylerinde psikiyatrik rahatsizliklar seklinde kendini gösterecektir. Çocuklarin genel durumu aileden, çevre ve toplumdan kesinlikle etkilenecektir. Saglikli bireyler yetismesi için fonksiyonel ailelere ihtiyaç vardir. Açinin kollarini bu duruma örnek verebiliriz. Açinin olusma yerindeki açiklik ile sonundaki açiklik arasinda büyük fark vardir. Yani çocukluktaki her yanlis veya dogru etki ileride kendini bir davranis, bir söz, bir tepki ile bir bütün içerisinde kendini gösterecektir. Hayatin temel kurallarindan bir tanesi de etki tepki prensibidir. Iyi veya kötü her etki o çesitten bir tepki veya belirti olarak ortaya çikacaktir.
Bazi etki tepki örnekleri:
Etki–1-:Çocugu sevmek, deger vermek, kabul edip onaylamak, ailede güven ortami olusturmak, sevdigini ve kabullendigi söz ve davranis olarak aktarmak, yeri geldiginde sabirli ve ilgili olmak.
Tepki–1-:Normal gelisim, kendine güven, insana ve topluma sevgi, basarili bir sosyal adaptasyon.
Etki–2-:Çocugu kabullenmemek, açikça istememek, bu durumu yeri geldiginde söz ve davranislar ile belli etmek, bazi gereksinimleri ( sevgi, bakim, gelisime ait, vb.) ihmal etmek.
Tepki–2-:Kendine, aileye ve topluma güvensizlik, sinirli duygusal yapi, yalnizliga ve suça egilimli olma, ayni patolojik davranisi toplum içerisinde sergileme.
Etki–3-: Çok asiri titiz olma, asiri kiyaslama, sik sik elestirilerde bulunma, hep daha iyisini isteme, basarilardan tatmin olmama ve onaylamama, uyumsuzluk içinde olma, kendini ifade etmesine izin vermeme.
Tepki–3-: Çekingen, kararsiz, baskalari tarafindan yargilanma korkusu içinde bulunma, kendine güvensiz olma, kabiliyetleri ve becerileri olmasina karsin onlari ortaya koyamama.
Etki–4-: Çok asiri müdahaleci, çok asiri koruyucu kollayici olma, çocugun kendini ortaya koymasina izin vermeme, çocugun yerine bazi görevleri üstlenme, ona oldugu yastan daha küçükmüs gibi muamelede bulunma, sinirlari asiri gevsetme, asiri simartma, kuralsizlik.
Tepki–4-:Kabiliyet ve becerileri gelismemis, sosyal gelisimi yetersiz, devamli talepkar, baskalarina bagimli, beklenen olgunluga ulasamamis, çok çabuk karsi gelme, sosyal çevresine adaptasyonda zorlanan, engellenmeye tahammülsüz olma.